Przeciwwskazania do karmienia piersią ze strony matki to: czynna gruźlica płuc pro­wadząca do zakażenia dziecka, choroby nowotworowe, ostra niewydolność krążę nia, zapalenie gruczołu sutkowego, psy­choza poporodowa.

Ze strony dziecka przeciwwskazaniem są: wady rozwojowe twarzy (rozszczep warg i podniebienia), wylew śródczaszkowy w czasie ciężkiego porodu, wcześniactwo. Noworodki te nie mogą ssać z przyczyn anatomicznych lub braku odruchu ssania w następstwie zaburzeń neurologicznych. Wymagają karmienia przez zgłębnik dożo-łądkowy lub pipetą, stan ich wymaga le­czenia szpitalnego.

Nie należy odstawiać dziecka od piersi w czasie let­nich upałów, ponieważ grozi to biegunką. Praktycznie ok. 7 miesiąca życia niemow­lęcia ilość pokarmu u matki zmniejsza się, a ok. 9 miesiąca dziecko przechodzi cał­kowicie na odżywianie sztuczne. Przy karmieniu piersią soki owocowe lub warzywne podaje się od 6 miesiąca życia, można rozpocząć ich podawanie wcześ­niej, ale wówczas mogą one alergizować niemowlęta karmione piersią. Jaja, żółtko twarde podaje się po 7 miesiącach życia, ser biały po 8 miesiącu życia, a gluten zawarty w ziarnach pszenicy, żyta i owsa — po 10 miesiącu życia.

Karmienie mieszane — przystępując do karmienia mieszanego, należy stosować takie gatunki mleka krowiego w proszku, które są upodobnione pod względem za^s wartości białka, tłuszczów, węglowoda­nów i składników mineralnych do składu mleka ludzkiego. Takie rodzaje mleka okre­śla się jako modyfikowane lub częściowo modyfikowane, inaczej humanizowane. Należą do nich: Humana O, Bebiko 1, Laktowit O i Laktowit 1. Ze względu na stałą alergizację wywołaną mlekiem krowim dziecko karmione piersią przestawia się stopniowo na żywienie sztuczne ok. 7 miesiąca życia. Początkowo jeden raz dziennie zamiast piersi podaje się mieszankę mleczną humanizowaną. W na­stępnych tygodniach kolejno jedno kar­mienie piersią zastępuje się mieszanką mleczną lub posiłkiem niemlecznym, od­powiednim dla wieku dziecka, aż do zupeł­nego odstawienia od piersi.

Wielkość poszczególnych posiłków.

Potwierdzeniem odpowiedniego karmie­nia (co do ilości) jest systematyczny przy­rost wagi ciała niemowlęcia, wynoszący ok. 700 g na miesiąc w pierwszych 5 mie­siącach życia, a od 6 miesiąca 500 g, i dobry stan ogólny dziecka. W praktyce przeciętną wielkość poszcze­gólnych posiłków w pierwszych 10 dniach życia przy karmieniu 7 razy można obliczyć następująco: x = (dzień życia - 1) x 1 o, gdzie x oznacza objętość pokarmu. Przy­kład: noworodek mający 5 dni życia powi­nien otrzymywać na jedno karmienie 40 g pokarmu, x = (5 - 1) * 1Q = 40 g. W drugiej połowie pierwszego miesiąca niemowlę powinno wyssać z piersi na jedno karmienie 90—120 ml, w drugim miesiącu 120—130 ml, w trzecim i w czwartym miesiącu 130—150 ml, w piątym miesiącu ok. 150—180 ml, od szóstego do ósmego miesiąca, jeśli wyma­ga dokarmiania butelką, powinno otrzy­mać 180—200 ml (przy karmieniu 5 razy w ciągu dnia), w dziewiątym i dziesiątym miesiącu ok. 200 ml, a w 11 i 12 miesiącu ok. 250 ml, przy karmieniu 4—5 razy na dobę.